B. MİTOZ BÖLÜNME
Hücre Bölünmesi
• Belirli bir büyüklüğe ulaşan hücrelerden, yeni hücreler oluşmasına hücre bölünmesi denir.
• Hücre bölünmesi tüm canlılarda görülür.
• Hücreler, büyüme, gelişme, yaraların onarılması ve üreme hücrelerini oluşturmak için bölünür.
Hücrelerde genel olarak mitoz ve mayoz bölünme olmak üzere iki çeşit bölünme vardır.
Mitoz Bölünme
Mitoz bölünme çok hücreli canlılarda büyüme, gelişme ve yaraların onarılması, tek hücreli canlılarda ise üremeyi sağlar.
Mitoz Bölünmenin Evreleri
Mitoz bölünmede, önce çekirdek bölünmesi devamında ise sitoplazma bölünmesi gerçekleşir.
Mitoz bölünme birbirini takip eden evrelerden oluşur.
1.
- Mitoz bölünme başlamadan önce hazırlık evresi gerçekleşir.
- Hazırlık evresinde DNA kendini eşler, kromatin iplikler kısalıp kalınlaşarak kromozomları oluşturur.
2.
Çekirdek zarı ve çekirdekçik eriyerek kaybolur.
İğ iplikleri oluşur.
Kromozomlar hücrenin ortasına dizilir
Kromozomların en belirgin olduğu evredir.
3.
Her kromozomdan iki kromotit oluşur.
Bu kardeş kromotitler karşılıklı kutuplara doğru hareket eder
4.
Çekirdek zarı ve çekirdekçik tekrar oluşur.
İğ iplikleri kaybolur.
Çekirdek bölünmesi tamamlanır, sitoplazma bölünmesi başlar.
5. Bir hücreden, ana hücre ile aynı olan iki yeni hücre oluşur.
Sitoplazma bölünmesi hayvan hücresinde boğumlanma şeklinde gerçekleşirken, bitki hücresinde ara lamel adı verilen bir yapı ile gerçekleşir.
Mitoz Bölünmenin Özellikleri
• Vücut hücrelerinde görülür.
• Bir hücreden iki hücre oluşur.
• Oluşan yavru hücreler ana hücre ile aynı kalıtsal özelliktedir.
• Kromozom sayısı değişmez.
• Mitoz bölünme eşeysiz üremenin temelidir.
• Bir hücre birden fazla mitoz bölünme geçirebilir.
• Mitoz bölünme çok hücrelilerde büyüme, gelişme ve yaraların onarılmasını sağlar.
• Mitoz bölünme tek hücrelilerde üremeyi sağlar.
Önemli
• Olgunlaşmış alyuvar hücreleri.
• Sinir hücreleri.
• Üreme hücreleri.
• Çizgili kas hücreleri.
• Retina hücreleri mitoz bölünme geçirmez.